Diagnostyka bezdechu śródsennego

Zespół Bezdechu Śródsennego jest częstą choroba związaną ze snem.

Jest to przewlekłe zaburzenie oddychania podczas snu polegające na występowaniu bezdechów o różnie długim czasie trwania (nie krótszym niż 10 sekund) z towarzyszącymi w tym czasie spadkami wysycenia tlenem krwi tętniczej minimum o 4 proc., pojawiających się przynajmniej 5-krotnie w ciągu godziny w czasie 6-godzinnego monitorowania snu.

Rozróżnia się 3 postacie bezdechów podczas snu:

1. bezdech centralny – występuje wówczas, gdy nie dochodzi do przepływu powietrza przez górne drogi oddechowe w wyniku upośledzenia lub zaniku napędu oddechowego (mięśnie przepony i klatki piersiowej nie poruszają się),
2. bezdech obturacyjny (OBŚ – obturacyjny bezdech śródsenny) – jest rezultatem zamknięcia górnych dróg oddechowych przy zachowanym napędzie oddechowym (w czasie snu obniżone jest napięcie mięśniowe, przez co zbliżają się do siebie ściany górnych dróg oddechowych i następuje ich zamknięcie), ruchy przepony i dodatkowych mięśni oddechowych są zachowane, ale powietrze nie dostaje się do płuc w skutek zaburzenia drożności dróg oddechowych na poziomie gardła,
3. bezdech mieszany – posiada komponenty centralnego i obturacyjnego bezdechu.

Najistotniejszym problemem jest obturacyjny bezdech śródsenny (OBŚ).

Czynnikami ryzyka OBŚ są przede wszystkim: płeć męska, otyłość (szczególnie górnych części ciała), wiek 45–65 lat, nieprawidłowości anatomiczne twarzoczaszki, palenie papierosów, spożywanie alkoholu, niektóre zaburzenia endokrynologiczne, a także predyspozycje genetyczne (np. zespół Downa). Zaburzenia oddychania podczas snu wiążą się czasami ze schorzeniami gruczołów wydzielania wewnętrznego (np. niedoczynność tarczycy).

Objawy OBŚ:

Objawy towarzyszące chorobie związane są bezpośrednio ze snem (np. chrapanie, przerwy w oddychaniu), ale też występują w ciągu dnia w postaci: wzmożonej senności dziennej, trudności z pamięcią i koncentracją czy impotencji i spadku libido.

Objawy OBŚ zostały zebrane w poniższej tabeli:

Istotnym wskaźnikiem sugerującym występowanie obturacyjnego bezdechu sennego jest chrapanie.

Przypadłość ta częściej dotyczy mężczyzn: na 10 chrapiących panów przypadają 1-2 kobiety. Około 70 proc. mężczyzn po 40 roku życia ma już zaawansowany problem z chrapaniem. W grupie chrapiących mężczyzn bezdechu sennego doświadcza 5-10 proc. Badania przeprowadzone przez Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie na próbie ok. 700 pacjentów w wieku 41– 71 lat pokazały, że 11 proc. spośród nich miało zaburzenia oddychania w czasie snu.

Bardzo często obturacyjnemu bezdechowi sennemu towarzyszy otyłość. Z powodu mniejszego dotlenienia podczas snu mogą zacząć się problemy sercowo-naczyniowe, np. większa skłonność do zawałów i do udarów. Ponad 40 proc. pacjentów z bezdechem cierpi na nadciśnienie, a 30-40 proc. pacjentów z nadciśnieniem ma bezdech.

Diagnstyka OBŚ - polisomnografia

Decydujące znaczenie dla rozpoznania obturacyjnego bezdechu śródsennego ma polisomnografia. Jest to badanie śródsenne, które składa się z zapisu kilku podstawowych elementów służących do oceny snu i oddychania. Część oddechowa składa się z zapisu krzywej przepływu powietrza w górnych drogach oddechowych oraz krzywych ruchów oddechowych klatki piersiowej i brzucha. Do oceny wysycenia krwi tętniczej tlenem służy badanie pulsoksymetrem (podaje on, jakie jest wysycenie tlenu i poziom dwutlenku węgla). Rytm serca ocenia się na podstawie elektrokardiogramu (EKG).

Badanie polisomnograficzne w Certusie:

Pacjent, który ma mieć wykonaną polisomnografię przyjmowany jest na Oddział Ogólny ok. 18:00 po wcześniejszym umówieniu terminu. Przy przyjęciu ma wykonywane niezbędne badania diagnostyczne, m.in. spirometrię, EKG i komplet badań laboratoryjnych. Ok. godziny 20:00 – 21:00 ma podłączany polisomnograf. Aparat cała noc pracuje rejestrując stan pacjenta. Jest on zdejmowany ok. godziny 6:00 rano. Pacjent wychodzi do domu wraz z informacją o terminie konsultacji pulmonologicznej, której celem jest przedstawienie pacjentowi wniosków z badania i opcji dalszego leczenia.